เมื่อเราต้องอยู่กับฝุ่น PM2.5 ไปตลอด การดูแลตัวเองจึงสำคัญที่สุด เพราะฝุ่นมีขนาดเล็กมาก สามารถเล็ดลอดผ่านขนจมูกเข้าสู่ระบบทางเดินหายใจ ทำให้เกิดการระคายเคืองและอักเสบในอวัยวะต่างๆ โดยเฉพาะผู้ป่วยโรคระบบทางเดินหายใจ โรคปอด โรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง และผู้ป่วยผิวหนัง ซึ่งอาจมีการกำเริบได้ง่าย
ข้อมูลจากกรมการแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก ได้แนะนำสมุนไพรที่ช่วยป้องกันและบรรเทาผลกระทบจากมลพิษทางอากาศ ได้แก่
- หญ้าดอกขาว ช่วยบรรเทาอาการระคายเคืองระบบทางเดินหายใจ ชงดื่มหลังอาหารวันละ 3–4 ครั้ง แต่ให้ระวังผู้ป่วยโรคหัวใจและโรคไต เนื่องจากมีโพแทสเซียมสูง
- รางจืด ช่วยล้างพิษ ใช้ปริมาณ 2–3 กรัม ชงดื่มวันละ 3 ครั้งก่อนอาหาร ควรระวังในผู้ป่วยเบาหวาน ผู้ที่รับประทานยาอื่นประจำ ผู้ที่สงสัยว่าเป็นไข้เลือดออก และผู้ป่วยตับ-ไต ต้องใช้อย่างระมัดระวัง และไม่ควรใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน
- มะขามป้อม เต็มไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ ลดการอักเสบ และบรรเทาอาการไอ สามารถกินได้ทั้งแบบสด แห้ง หรือชาชง
- ขมิ้นชัน มีสารเคอร์คูมิน ช่วยปกป้องเซลล์ระบบทางเดินหายใจ แนะนำครั้งละ 2 แคปซูล วันละ 3–4 ครั้ง แต่ไม่ควรเกิน 9 กรัมต่อวัน และห้ามใช้กับผู้ที่มีท่อน้ำดีอุดตันหรือมีนิ่วในถุงน้ำดี
- นอกจากนี้ยังแนะนำให้รับประทานอาหารและเครื่องดื่มที่ปรุงจาก ขิง และ บัวบก เพื่อช่วยเสริมภูมิคุ้มกันร่างกาย
ส่วนการดูแลผิวหนังในช่วงค่าฝุ่นสูง ที่อาจทำให้เกิดอาการแพ้ผิวหนัง ผดผื่น และคัน แนะนำให้ใช้ผลิตภัณฑ์ที่ช่วยลดการอักเสบและเพิ่มความชุ่มชื้น เช่น ว่านหางจระเข้ และ บัวบก สำหรับผู้ที่มีอาการผิวหนังอักเสบหรือเป็นลมพิษ ควรเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของ พลู ขมิ้นชัน หรือ โลชั่นพญายอ